Sen to nie tylko kwestia indywidualnych nawyków czy wieczornej rutyny – ogromny wpływ ma na niego także środowisko, w którym żyjemy. Pokazuje to badanie European Sleep Index 2026, które porównuje jakość snu mieszkańców 25 europejskich miast. Wynika z niego jasno, że to, czy dobrze się wysypiamy, zależy nie tylko od nas samych, ale również od hałasu, jakości powietrza czy warunków panujących w przestrzeni miejskiej.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że na sen wpływa wiele powiązanych ze sobą czynników: od poziomu hałasu i zanieczyszczenia powietrza, po styl życia mieszkańców. Szczególnie interesującym i często niedocenianym problemem okazuje się jednak zanieczyszczenie światłem. Nadmiar sztucznego oświetlenia – latarni ulicznych, reklam czy światła emitowanego przez budynki – zaburza naturalny rytm dobowy organizmu. Nasze ciało potrzebuje ciemności, by produkować melatoninę, hormon odpowiedzialny za sen. Gdy noc nigdy nie jest naprawdę ciemna, zasypianie staje się trudniejsze, a sam sen płytszy i mniej regenerujący.
Badanie pokazuje też wyraźne różnice między miastami. Najlepiej śpi się tam, gdzie dba się o środowisko i ogranicza negatywne bodźce – w takich miejscach jak Zurych, Amsterdam czy Sztokholm, gdzie poziom hałasu jest niższy, a dostęp do zieleni większy. Z kolei w miastach takich jak Praga, Warszawa czy Barcelona mieszkańcy częściej zmagają się z problemami ze snem. W ich przypadku nakładają się na siebie różne czynniki: hałas uliczny, zanieczyszczone powietrze oraz intensywne oświetlenie nocne, które praktycznie eliminuje naturalną ciemność.
Wnioski z badania są ważne i dość uspokajające – problemy ze snem nie zawsze wynikają z naszych błędów czy złych przyzwyczajeń. Często są efektem warunków, na które mamy ograniczony wpływ. Jednocześnie pokazują, jak duże znaczenie ma sposób projektowania miast. Ograniczenie hałasu, poprawa jakości powietrza i – co szczególnie istotne – redukcja zanieczyszczenia światłem mogą realnie przełożyć się na lepszy sen mieszkańców. To przypomnienie, że zdrowy sen zaczyna się nie tylko w sypialni, ale także poza nią – na ulicach, którymi chodzimy każdego dnia.
Link do badania: European Sleep Index 2026 – Coway