Nocne światło to nie tylko problem astronomów i miłośników gwiazd. Coraz więcej badań pokazuje, że sztuczne oświetlenie w porze nocnej może mieć znaczenie także dla naszego zdrowia.

Najnowsze badanie, którego wyniki opublikowano w European Heart Journal, wskazuje na związek między większą ekspozycją na światło w nocy a zmianami w budowie i pracy serca..

Co zaobserwowali naukowcy?

Badacze przeanalizowali dane ponad 11 tysięcy osób z brytyjskiego projektu UK Biobank. Uczestnicy przez tydzień nosili urządzenie mierzące, ile światła docierało do nich w ciągu doby. Następnie ich serca zbadano za pomocą rezonansu magnetycznego.

Osoby bardziej narażone na światło w nocy częściej miały zmiany w budowie serca, między innymi pogrubienie ściany lewej komory oraz zmniejszoną jej objętość. Zaobserwowano również zmiany wskazujące na mniejszą elastyczność mięśnia sercowego.

Dlaczego to ważne? Serce musi być jednocześnie odpowiednio silne i elastyczne, aby sprawnie napełniać się krwią i ją pompować. Przebudowa jego struktury może być związana z większym obciążeniem układu krążenia.

Światło zaburza naturalny rytm dnia i nocy

Nasz organizm jest przystosowany do naturalnego cyklu: jasny dzień – ciemna noc. Światło jest jednym z najważniejszych sygnałów regulujących zegar biologiczny, sen i wiele procesów zachodzących w organizmie.

Tymczasem w miastach noc coraz częściej jest rozświetlana przez latarnie, reklamy, oświetlenie budynków czy światło wpadające do mieszkań.

Nowe badanie nie dowodzi, że światło nocne bezpośrednio powoduje zmiany w sercu. Pokazuje jednak istotny związek, który wymaga dalszych badań. Jest to kolejny argument za tym, aby przyglądać się zanieczyszczeniu światłem także z perspektywy zdrowia publicznego.

Czy możemy coś z tym zrobić?

W domu warto zadbać o możliwie ciemne miejsce do spania: zasłonić światło wpadające przez okna, wyłączyć niepotrzebne lampki i ograniczyć jasne światło wieczorem.

Ważne jest jednak również to, jak oświetlamy przestrzeń publiczną. Nie każde światło jest potrzebne przez całą noc. Odpowiednio zaprojektowane oświetlenie może być bezpieczne i funkcjonalne, a jednocześnie ograniczać niepotrzebną emisję światła.

Możemy więc myśleć o oświetleniu nie tylko w kategoriach: „czy jest wystarczająco jasno?”, ale również: „czy naprawdę potrzebujemy tego światła, właśnie tutaj i właśnie o tej porze?”

Bo ciemność nie jest brakiem światła, który trzeba wszędzie wyeliminować. Jest naturalną częścią środowiska – potrzebną ludziom, zwierzętom i całym ekosystemom.

Źródło:

Jin Dai, Wen Dai, Yoriko Heianza, Lu Qi, Nighttime light exposure and cardiac structure and function, European Heart Journal, 2026;, ehag563, https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehag563

grafika wygenerowana przy pomocy AI